Wat doe je als een medewerker zich ongemakkelijk voelt, maar het lastig vindt om te benoemen wat er precies misgaat?

Grensoverschrijdend gedrag komt vaker voor dan we denken en is niet altijd duidelijk zichtbaar. Het kan gaan om ongewenste aanrakingen of intimidatie, maar ook om subtiel gedrag zoals kleinerende opmerkingen, druk uitoefenen of ongepaste berichten. Soms is het zelfs de sfeer die maakt dat iemand zich niet veilig voelt. Belangrijk is dat het niet draait om de bedoeling van de ander, maar om de ervaring van degene die het meemaakt. Als iets raakt, beperkt of ongemakkelijk voelt, dan is een grens overschreden.

Voor HR- en beleidsmedewerkers is het herkennen van dit gedrag essentieel. Juist omdat signalen soms klein of vaag lijken, is het belangrijk ze serieus te nemen. Door grensoverschrijdend gedrag tijdig te herkennen en bespreekbaar te maken, voorkom je dat situaties escaleren. Bovendien draag je bij aan een werkomgeving waarin mensen zich gehoord, veilig en gerespecteerd voelen.

Wanneer er ruimte is om ervaringen te delen, ontstaat er begrip en kan herstel plaatsvinden. Dat is niet alleen in het belang van de melder, maar van de hele organisatie. Sociale veiligheid vraagt om aandacht, duidelijke kaders en de bereidheid om het gesprek aan te gaan.

Durf jij als organisatie die stap te zetten en actief te werken aan een veilige en respectvolle werkomgeving?

Vraag een voorstel aan
Incompany

Eline werkt al acht jaar bij een middelgroot bedrijf en heeft altijd een goede relatie met haar collega’s gehad. Sinds een half jaar is Tom onderdeel van het team. In het begin vond Eline het prettig dat hij zo enthousiast was en veel initiatief nam. Al snel begon ze zich echter ongemakkelijk te voelen. Tom stuurde haar buiten werktijd berichten die niet meer over het werk gingen. Hij stelde persoonlijke vragen, maakte opmerkingen over haar uiterlijk en nodigde haar herhaaldelijk uit om samen iets te drinken.

Tijdens een bedrijfsborrel merkte Eline dat Tom steeds dichter bij haar kwam staan. Op een bepaald moment legde hij onverwacht zijn arm om haar heen. Toen zij aangaf dat dit niet fijn was, lachte hij het weg. Volgens hem moest ze niet zo moeilijk doen. Om het goed te maken, bracht hij de dagen erna kleine cadeautjes mee, maar dat maakte Eline juist nog ongemakkelijker. Ze merkte dat ze steeds vaker om Tom heen probeerde te plannen en zich onveilig voelde als ze met hem alleen was.

Toch twijfelde ze lange tijd of ze dit kon melden. Tom is populair in het team en wordt gezien als iemand die zorgt voor een goede sfeer. Eline was bang dat niemand haar verhaal serieus zou nemen, of dat zij zou worden gezien als iemand die problemen veroorzaakt. Na een aantal weken vol spanning besloot ze toch naar de vertrouwenspersoon te gaan. Daar vertelde ze wat er was gebeurd. Samen bespraken ze de impact op haar werkplezier en gevoel van veiligheid.

Bij dit soort situaties is het verleidelijk om het gedrag te bagatelliseren, zeker wanneer de collega in kwestie bekendstaat als sociaal en goedlachs. Soms wordt gezegd dat iemand “het niet zo bedoelde” of dat het een misverstand zou kunnen zijn. Dat maakt het moeilijk om het gedrag als grensoverschrijdend te erkennen. Ook speelt mee dat omstanders of leidinggevenden soms focussen op de sfeer in het team of de mogelijke gevolgen voor de samenwerking. Daardoor kan de ernst van het gedrag verdwijnen uit beeld.

Een andere valkuil is dat gevoelens en feiten door elkaar gaan lopen. De melder voelt zich onveilig, maar de omgeving ziet vooral emoties en vindt het lastig om te bepalen wat er precies is gebeurd. Hierdoor bestaat het risico dat er geen zorgvuldig en objectief onderzoek komt. Juist bij grensoverschrijdend gedrag is het cruciaal om niet te snel conclusies te trekken, geen vooroordelen te laten meespreken en de situatie niet te mengen met andere onderwerpen, zoals teamdynamiek, populariteit of persoonlijke voorkeuren.

Bij grensoverschrijdend gedrag is het belangrijk om alert te blijven op signalen, ook wanneer deze in eerste instantie klein lijken. Gedrag dat voor de één onschuldig voelt, kan voor een ander een duidelijke grens overschrijden. Daarom helpt het om actief het gesprek te voeren over wat veilig en respectvol gedrag is. Door te benoemen wat wel en niet prettig is, ontstaat er meer duidelijkheid en wordt het makkelijker om gedrag tijdig bij te sturen.

Het is daarnaast waardevol om een cultuur te stimuleren waarin collega’s elkaar durven aan te spreken. Dat hoeft niet scherp of beschuldigend te zijn; het gaat erom dat mensen zich vrij voelen om hun grenzen aan te geven en om aan te geven dat iets niet passend is. Wanneer dergelijke gesprekken normaal zijn binnen een team, voorkom je dat situaties escaleren of dat iemand te lang met een onveilig gevoel rondloopt.

Ook is het goed om aanknopingspunten te creëren voor medewerkers om steun te zoeken. Denk aan een vaste vertrouwenspersoon, duidelijke informatie over wat grensoverschrijdend gedrag inhoudt en zichtbare aandacht voor thema’s zoals respect, veiligheid en inclusie. Hoe beter mensen weten wat hun mogelijkheden zijn, hoe kleiner de drempel wordt om hulp te zoeken. Zo ontstaat een werkomgeving waarin iedereen zich serieus genomen en veilig voelt, en waarin grensoverschrijdend gedrag sneller wordt herkend en bespreekbaar wordt gemaakt.

Vraag een voorstel aan

In welke dienst(en) ben je geïnteresseerd?

    Dhr.Mevr.X

    Betreft:

    Schrijf je in voor onze nieuwsbrief